دلایل خرابی و فرو ریختن قفسه بندی ها و راه های جلوگیری از آن
دلایل خرابی و فرو ریختن سیستم های انبارش در واقع اصول ایمنی هستند که در حین انتخاب و خرید قفسه بندی، نصب و گذاشت و برداشت کالاها و نگهداری سیستم رعایت نمیشوند. با توجه به خسارت های مالی و جانی که هر گونه خرابی در قفسه بندی انبار ممکن است به همراه داشته باشد، لازم است از دلایل اصلی رخ دادن این مشکلات اطلاع داشته و بر همین اساس سیستم های انبار را انتخاب و از آنها استفاده و نگهداری شود. دژپاد، طراح، تولید کننده و مجری نصب انواع قفسه بندی های فولادی، در ادامه به معرفی چند دلیل اصلی که منجر به فرو ریختن سیستم های انبارش می شوند، اشاره خواهد داشت.
انتخاب اشتباه از اصلی ترین دلایل خرابی قفسه ها
یکی از اصلی ترین دلایلی که باعث میشوند تا قفسه بندی ها خیلی زود مستهلک و دچار شکستگی و/ یا فرو ریختن شوند، انتخاب اشتباه سیستم انبارش است. هر یک از قفسه بندی های انبار، سیستم های انبارش سبک یا سیستم های انبارش سنگین، دارای ویژگی های منحصر به فرد و ظرفیت تحمل بار تعریف شده ای هستند. به همین دلیل لازم است با توجه به نوع بار واحد و اندازه و ابعاد آن گزینه های مناسب انتخاب شود. حتی تعداد طبقاتی که برای هر نوع قفسه بندی میتوان درنظر گرفت نیز متناسب با نوع سیستم متفاوت می باشد و عدم توجه به آن، درنهایت می تواند یکی از دلایل فرو ریختن سیستم های انبارش باشد. درهمین رابطه تبادل اطلاعات ضروری میان استفاده کننده و کارشناس و/ یا تأمین کننده سیستم انبارش از عوامل کلیدی دوام و پایداری قفسه بندی محسوب می شود. (مراجعه شود به استاندارد ملی ایران 21207، سیستم های انبارش ایستای فولادی، تجهیزات انبارش- ویژگی ها).
فرو ریختن قفسه ها به دلیل برخورد با وسیله حمل شاخک دار
عدم تخصیص راهرو با عرض کافی و استاندارد و نداشتن مهارت کافی راننده در کنترل وسیله حمل شاخک دار باعث میشوند تا دربرخی از مواقع این دستگاه ها با قفسه بندی ها برخورد کنند و ضربه های شدیدی به سازه وارد شود. با توجه به شدت ضربه وارد شده به سازه و تعداد دفعات رخ دادن این مشکل درنهایت به مرور با مشکل خرابی قفسه ها و شکستگی دربخش های مختلف آن و ریزش آنها مواجه خواهید شد. برای جلوگیری از این دسته دلایل خرابی قفسه بندی ها و فرو ریختن آنها، لازم است با توجه به فضای داخلی انبار و نوع سیستم انبارش، مشخصات وسیله حمل شاخک دار (به ویژه شعاع چرخش آن) و همچنین اندازه و ابعاد بارهای واحد، عرض مناسب و استانداردی را برای راهروهای دسترسی به دهانه های سیستم انبارش درنظر گرفته شود. (مراجعه شود به استاندارد ملی ایران 18840، سیستم های انبارش ایستای فولادی، سیستم پالت راک، رواداری ها، فضاهای خالی و تغییر شکل ها و استاندارد ملی ایران 23394، سیستم مهای انبارش ایستای فولادی- کاربرد و نگهداری تجهیزات انبارش).
دلایل فروریختن قفسه بندی ها
عدم نگهداری اصولی از عمده ترین دلایل خرابی قفسه بندی ها
با گذر زمان و استفاده مداوم و طولانی مدت از قفسه بندی ها، به مرور ممکن است دربرخی از عضوهای سازه به دلائل مختلف از جمله کنش های غیرمجاز، تغییرشکل هایی ایجاد شود. یکی از اصول مهم ایمنی در انبارداری نظارت و کنترل دائمی (برنامه ریزی شده) بر وضعیت قفسه بندی ها توسط فرد مسئول ایمنی سیستم های انبارش و ترمیم خرابی ها یا تعویض عضوهای آسیب دیده میباشد. با تعمیر و تعویض به موقع و صحیح سیستم آسیب دیده تحت نظارت و توصیه های سازنده قفسه بندی، می توان طول عمر مفید سیستم های انبارش را تا حد زیادی افزایش داد و مانع از فرو ریختن آنها شد (مراجعه شود به استاندارد ملی ایران 23394، سیست مهای انبارش ایستای فولادی- کاربرد و نگهداری تجهیزات انبارش).
عدم توجه به ظرفیت تحمل بار قفسه بندی ها
هر یک از انواع قفسه بندی ها با توجه ساختار کلی آنها دارای ظرفیت تحمل بار مشخصی هستند و لازم است به آن در زمان خرید و همچنین ذخیره سازی و بازیابی کالاها توجه شود. یکی از اصلی ترین دلایل خرابی قفسه ها و فرو ریختن آنها عدم توجه به میزان ظرفیت تحمل بار هر سیستم انبارش (بار هرطبقه و بار دهانه ای) و بارگذاری غیرمجاز، بیش از حد تعیین شده در تابلو نحوه استفاده از سیستم انبارش، و عدم رعایت بارگذاری گسترده و یمنواخت در طبقات و اعمال بارهای متمرکز (نقطه ای) میباشد. به عنوان یک راه حل مهم برای پیشگیری ازاین مشکل، انتخاب و خرید قفسه بندی های مقاوم و مناسب برای کالاهای مورد نظر و رعایت مفاد تابلوی نحوه استفاده از سیستم انبارش، حیاتی میباشد. درواقع، برای رفع این مشکل باید انتخاب درستی داشته باشید، با تأمین کننده / سازنده متخصص و حرفه ای در این زمینه مشورت و اصول نگهداری سیستم را به درستی رعایت کنید. (مراجعه شود به استاندارد ملی ایران 21207، سیستم های انبارش ایستای فولادی، تجهیزات انبارش – ویژگی ها و استاندارد ملی ایران 23394، سیستم مهای انبارش ایستای فولادی- کاربرد و نگهداری تجهیزات انبارش).
فرو ریختن قفسه بندی ها به دلیل پرکردن اشتباه سیستم انبارش
از دیگر موارد بسیار مهمی که می تواند بر ایمنی انبارداری تاثیر نامطلوب داشته باشد ، عدم رعایت حفظ تعادل در تمام بخش های سیستم های انبار است. توجه داشته باشید که انباشته شدن بیش از حد کالاهای سنگین در یک طرف قفسه بندی و/ یا درطبقات بالای سیستمو اعمال بارهای نقطه ای، نامتقارن، خارج از محور باعث میشود تا تعادل در سازه از بین برود و به یک سمت از آن فشار زیادی وارد شده و با تغییر شکل های غیرمجاز، درنهایت منجر به شکست در عضوهای سیستم انبارش شود. برای جلوگیری از این مشکل لازم است آموزش های لازم به مسئول انبار، مسئول ایمنی سیستم انبارش و افرادی که مسئول گذاشت و برداشت کالاها می باشند داده شود. همچنین لازم است به اختصاص دادن فضای خالی (بادخور) بین بارهای واحد و عضوهای سیستم انبارش و بارهای واحد، سیستم انبارش و سازه انبار توجه شود. فضای خالی و فاصله بین کالاهای موجود درقفسه بندی ها باید به گونه ای باشد که هنگام گذاشت و برداشت بار توسط وسیله حمل شاخک دار، ضربه ای به قفسه بندی و سایر بارهای موجود، وارد نشود. (مراجعه شود به استاندارد ملی ایران 18840، سیستم های انبارش ایستای فولادی، سیستم پالت راک، رواداری ها، فضاهای خالی و تغییر شکل ها و استاندارد ملی ایران 23394، سیستم مهای انبارش ایستای فولادی- کاربرد و نگهداری تجهیزات انبارش).
تغییر غیر استاندارد در ساختار سازه
پس از نصب قفسه بندی ها ممکن است بدون در نظر گرفتن اصول استاندارد، اجزایی از سیستم انبارش حذف و/ یا قطعات مختلفی به سازه ( برای مثال با جوشکاری) متصل شوند یا اجزایی تغییر مکان داده شوند. این اقدامات شاید در نگاه اول مشکل ساز نباشند، اما لازم است بدانید که یکی از اصلی ترین دلایل منجربه فرو ریختن و خرابی قفسه بندی ها به شمار می روند. چون تغییر پیکربندی قفسه بندی ها باعث نقض اصول طراحی سازه ای سیستم و بروز تغییر شکل های غیرمجاز در عضوهای سازه ای و بر هم زدن تعادل در سیستم میشود. اضافه کردن وسیله و/ یا حذف یا تغییرمکان عضوهای سیستم انبار غیر مجاز هستند و فقط با بررسی کارشناسی سازنده سیستم قابل اجر خواهند بود. (مراجعه شود به استاندارد ملی ایران 23394، سیست مهای انبارش ایستای فولادی- کاربرد و نگهداری تجهیزات انبارش).
فرو ریختن قفسه بندی ها به دلیل طراحی غیر استاندارد
با توجه به اینکه همیشه پیشگیری بهتر از درمان است، مرحله طراحی قفسه در جلوگیری از رخ دادن مشکلاتی مانند فرو ریختن قفسه بندی ها در درجه اول اهمیت قرار دارد. به عبارت دیگر، مهندسان و طراحان سیستم های انبارش لازم است تمام استانداردها را در زمان طراحی و ساخت قفسه بندی ها رعایت کنند و دراین میان اتصال اجزاء نیز بر همین اساس باید کاملا استاندارد طراحی و آزمایش شوند. (مراجعه شود به استاندارد EN 15512: 2020، استاندارد ملی ایران 21207، سیستم های انبارش ایستای فولادی، تجهیزات انبارش – ویژگی ها، و سری آیین نامه های طراحی FEM).
خرابی قفسه ها به دلیل کیفیت نامناسب
برای افزایش میزان مقاومت قفسه بندی ها از مواد فولادی مقاوم استفاده میشود که کیفیت آنها ارتباط مستقیم با طول عمر سازه دارد. اگر درمرحله ساخت قفسه ها از مواد بی کیفیت استفاده شود، باعث میشود تا سازه از استحکام و مقاومت کافی در برابر تحمل بار مجاز و ضربه های تصادفی برخوردار نباشد. علاوه براین، استفاده از پوشش هایی که در برابر خوردگی با مواد خورنده و زنگ زدگی مقاوم نشده باشند، به مرور باعث وارد شدن آسیب به اجزاء سازه قفسه بندی خواهد شد. با خرید قفسه بندی انبار از تولید کنندههای معتبر و شناخته شده دارای گواهینامه های استاندارد در زمینه کیفیت و ساخت محصولات و پشتوانه مهندسی قوی می توان بر این مشکل غلبه کرد (مراجعه شود به استاندارد (ISO 9001:2015).
خرابی و فرو ریختن قفسه بندی ها به دلیل عدم نصب صحیح
عموماً، قفسه بندی های فولادی که در گروه سیستم های انبارش سنگین قرار دارند، از طریق کف ستون های تعریف شده سازه به کمک اتصالات بسیار مقاوم به زمین متصل میشوند. عدم توجه به این مساله و خطا دراتصالات به کف، کف های دارای شیب یا ناهمواری غیراستاندارد و به توجهی به رفع آن توسط استفاده کننده و عدم رعایت متعادل سازی سازه باعث میشود تا پایداری سیستم دچار اختلال شود و/ یا بار خارج از محورزیادی به عضوهای سازه سیستم وارد شود که منجر به تغییرشکل های غیر مجاز می شوند و درنهایت احتمال ریزش سیستم انبارش وجود خواهد داشت. برای جلوگیری و پیشگیری از بروز این دلایل خرابی قفسه بندی ها، لازم است از سلامت و استاندارد بودن کف و اجزاء سازه انبار اطمینان حاصل شود و نصب این تجهیزات توسط افراد متخصص و حرفه ای انجام پذیرد. (مراجعه شود به استاندارد ملی ایران 23394، سیست مهای انبارش ایستای فولادی- کاربرد و نگهداری تجهیزات انبارش).